Τρίτη, 12 Δεκεμβρίου 2017

«Καλώς ήλθες ξένε»...Η φιλοξενία στην αρχαία Ελλάδα.




Η φιλοξενία ήταν ένας σημαντικός θεσμός για τους αρχαίους Έλληνες, η υποδοχή δηλαδή, και η περιποίηση των ξένων, καθώς πίστευαν ιδιαίτερα στην ιδέα της φιλοξενίας. Tην θεωρούσαν ηθικό χρέος και ιερό κανόνα των θεών (προστάτης ο Ξένιος Ζευς).

Η λέξη φιλοξενία, ετυμολογήται από το φιλώ (= αγαπώ) + ξένος), και αναφέρεται στην φροντίδας ενός επισκέπτη - ξένου στην οικεία  κάποιου. Στα αρχαία Ελληνικά, η έννοια ξένος είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, λόγω της έμφασης πού δινόταν θεσμικά στη φιλοξενία, ιδίως σε ξένους που έρχονταν από άλλη πόλη ή χώρα (ανταλλαγή δώρων, θυσίες, δικαιώματα φιλοξενίας στους απογόνους). Έτσι δημιουργήθηκε και ο θεσμός τού προξένου, που ήταν περίπου ό,τι ο σημερινός πρέσβης, ιδιαίτερα ως προστάτης και βοηθός συμπατριωτών του, οι οποίοι βρίσκονταν ως ξένοι στην πόλη όπου ήταν πρόξενος.

Οι λέξεις, «φιλόξενος» και «ξενοδόκος» (ξενοδόχος), δήλωσαν τη στάση, την οποία τηρούσαν οι πρόγονοι μας απέναντι των ξένων. Η λέξη «φιλόξενος», δηλώνει την φιλική στάση και την τιμή στον ξένο, που οδηγεί αβίαστα στη φιλοξενία του. Η λέξη ξενοδόχος (ήδη ομηρική ως «ξεινοδόκος») δήλωνε αρχικά τη στάση απέναντι στον ξένο, την υποδοχή, και την αποδοχή του, η οποία κατέληγε στη φιλοξενία κατ’ οίκον. Αργότερα (στη μεσαιωνική περίοδο), η λέξη  δηλώνει αυτόν που επαγγελματικά παρείχε φιλοξενία σε ξένους (κυρίως κατάλυμα και φαγητό), τον ιδιοκτήτη ξενοδοχείου. Και η λέξη ξενοδοχείος σήμανε στα αρχαία χρόνια «το πανδοχείο.

Όταν στην αρχαία Ελλάδα, εμφανιζόταν ένας «ξένος- επισκέπτης», ο «σπιτονοικοκύρης» του σπιτιού τον πλησίαζε, τον χαιρετούσε εγκάρδια, και τον προσκαλούσε σε δείπνο προς τιμή του. Η πρόσκληση λεγόταν « επί ξένια καλείν», και η αποδοχή ενός ξένου για φιλοξενία λεγόταν « εστιάν » ή «ξενίζειν».

Στη φωτογραφία ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου «Belle Helene», στις Μυκήνες το 1954 Αγαμέμνων Ντάσσης, και η κόρη του Παναγούλα ποζάρουν απέναντι από το φακό του Robert McCabe. Πρόκειται για σπίτι, το οποίο που έγινε ξενοδοχείο ύστερα από την παρότρυνση του Ερρίκου Σλήμαν. Διακρίνεται, πάνω από την πόρτα, η Ομηρική επιγραφή : «Χαίρε, ξεΐνε, παρ' αμμι φιλησεαι» (Καλώς ήλθες ξένε, πλησίον μας θα φιλοξενηθείς).




Τα στάδια της φιλοξενίας ήταν :

1. Ο «ξενιστής» υποδεχόταν τον ξένο, τον προσφωνούσε και με θερμή χειραψία τον προσκαλούσε σε φιλοξενία. Ύστερα φρόντιζε να τακτοποιηθούν το κοντάρι του ξένου , τα άλογα , το άρμα, και ό, τι άλλο είχε ( ο ξένος ).
2. Ακολουθούσε το λουτρό, όπου οι δούλες έλουζαν τον ξένο, τον άλειβαν με λάδι και τον έντυναν με καθαρά ρούχα.
3. Ο ξενιστής φρόντιζε για το δείπνο με τιμώμενο τον ξένο. Του παραχωρούσε τιμητική θέση για να καθίσει, πριν το φαγητό οι δούλες του έφερναν νερό για να πλυθεί και τέλος του πρόσφεραν μια εκλεκτή μερίδα φαγητού και ποτού.
4. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ο ξενιστής οργάνωνε μια επίσημη υποδοχή προς τιμή του ξένου με αθλητικούς αγώνες.
5. Ο ξενιστής ρωτούσε τον ξένο ποιος είναι , από πού έρχεται, ποιος είναι ο σκοπός της επίσκεψής του και ακολουθούσε συζήτηση
6. Ο ξένος μπορούσε να φιλοξενηθεί για όσες μέρες ήθελε.
7. Ο ξενιστής προσέφερε δώρα στον ξένο λίγο πριν φύγει. Έτσι γίνονταν φίλοι μετά από αυτή τη φιλοξενία.

Οι ηθικές υποχρεώσεις της φιλοξενίας ήταν:

1. Να προσφέρεται σε κάθε περαστικό, ανεξάρτητα από την κοινωνική του θέση, την οικονομική του κατάσταση ή την πολιτική του θέση.
2. Να αντιμετωπίζονται όλοι οι ξένοι με τον ίδιο σεβασμό.
3. Να μην σηκώσουν ποτέ όπλα ο ένας εναντίον του άλλου. Η υποχρέωση αυτή δέσμευε και τους απογόνους τους.

Οι υλικές υποχρεώσεις της φιλοξενίας ήταν:

1. Να αποδεχτούν και να περιποιηθούν τον ξένο.
2. Να του προσφέρουν γεύμα.
3. Να του προσφέρουν λουτρό και ύπνο.
4. Να τον αποχαιρετίσουν με ευχές και δώρα.

Στον Ιερό λόφο της Ακρόπολης στην Αθήνα, αλλά και αλλού ανά την αρχαία Ελλάδα, υπήρχαν δημόσιοι κοιτώνες, με κύριο σκοπό την ανάπαυση των επισκεπτών, ξενώνες και πανδοχείο για δωρεάν διαμονή των προσκυνητών. Τέλος, το πρώτο (ανακαλυφθέν) ελληνικό πανδοχείο χρονολογείται τον 5ο π.Χ. αιώνα, στις Πλαταιές Βοιωτίας. Η χωροθέτηση του και η δυναμικότητα του ανερχόταν σε εκατόν πενήντα δωμάτια, κατανεμημένα σε δύο επίπεδα.

Η λέξη τουρισμός, η οποία χρησιμοποείται διεθνώς σήμερα για να περιγράψει τον «ξένο», επισκέπτη ο οποίος περιηγήται, προέρχεται από την Ελληνική λέξη τόρνος, από την οποία προέρχεται η λατινική tornus, και το ρήμα tornare, και στη συνέχεια τις γαλλικές tour λέξεις, tourisme, tourne, tournoi, οι οποίες υιοθετήθηκαν αργότερα από την αγγλική, και τις υπόλοιπες γλώσσες του κόσμου. Εν ολίγοις, η λέξη τόρνος (=κύκλος, περιφέρεια) είναι η γεννήτωρ της παγκόσμιας έννοιας του τουρισμού, ξεκινώντας με το tour (τουρ), που σημαίνει γύρος, περιοδεία.

* Στην Ελλάδα σήμερα, είναι γνωστό,  ότι ο τουρισμός συμβάλλει σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας. Επιπλέον, λόγω της διασποράς των τουριστικών προορισμών ανά τη χώρα, ο τουρισμός στην Ελλάδα έχει και καταλυτικό ρόλο στην διασπορά του εθνικού εισοδήματος στις περιφέρειες της χώρας.

Από την άλλη πλευρά, λόγω και της λανθασμένης πρωτοκαθεδρίας του τουρισμού «Ήλιος και  Θάλασσα», ο τουρισμός αποτελεί εποχιακή δραστηριότητα, με επακόλουθο την επιβάρυνση φυσικών και ανθρωπογενών πόρων τους μήνες αιχμής, και αχρηστίας τους χειμερινούς μήνες.

Δεδομένης της σημασίας του τουρισμού για την ελληνική οικονομία, η εκπαίδευση και ο επαγγελματισμός των εργαζομένων σε αυτόν, είναι κομβικής σημασίας, τόσο την στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί στον ελληνικό τουρισμό για την ανάπτυξή του, όσο και για την επίλυση των προβλημάτων του.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ (2012), κάθε 1 € που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα, προξενεί έμμεση και προκαλεί πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα 1,2 € και άρα, συνολικά, δημιουργεί 2,2 € ΑΕΠ. Η συνδρομή του Τουρισμού στο Α.Ε.Π φτάνει έως και το 20 %, γεγονός που τον καθιστά ως τον σπουδαιότερο και αποδοτικότερο κλάδο της Ελληνικής οικονομίας. Οι απασχολούμενοι στον Τουρισμό φτάνουν το 12 % των εργαζομένων της χώρας.

Τα συγκρτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδος είναι :

Brand value: Πολλοί ελληνικοί προορισμοί αποτελούν από τις δημοφιλέστερες τουριστικές επιλογές παγκοσμίως, ενώ η Ελλάδα είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως χώρα που προσφέρει ελκυστικές διακοπές πολυτελείας.

Ιστορία και Πολιτισμός: Η Ελλάδα με πάνω από τέσσερις χιλιετίες καταγεγραμμένης ιστορίας, είναι ένας προορισμός με αναρίθμητα και μεγάλης ιστορικής σημασίας μνημεία, μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, επισκέψιμα από λάτρεις της ιστορίας.

Γεωγραφία και Μορφολογία: Η Ελλάδα, με φυσικούς πόρους εξαιρετικού κάλλους, είναι μία χώρα με μεγάλη γεωγραφική ποικιλομορφία, που διαθέτει από χρυσές αμμουδιές και ηλιόλουστα νησιά, μέχρι χιονισμένες βουνοκορφές και επιβλητικά δάση και συνεπώς προσφέρει εξαιρετικές επιλογές για διακοπές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Εμείς οι επαγγελματίες εργαζόμενοι στον Τουρισμό, οφείλουμε να συμβάλουμε καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός μοναδικού και ελκυστικού Τουριστικού προϊόντος, καθώς δεν είμαστε μόνο εκπρόσωποι της επιχείρησης στην οποία εργαζόμαστε, αλλά ίσως οι σημαντικότεροι αντιπρόσωποι, και διαφημιστές της Χώρας μας..!


Πέμπτη, 7 Δεκεμβρίου 2017

Το Τζίνι, και οι σπόροι..

«Κι αν σου μιλώ με μύθους και συμβολικά, είναι γιατί τ' ακούς ευκολότερα....»
Παράφραση


Σε μία χώρα της Ανατολής,  όλοι μίλαγαν για ένα "μαγικό" πηγάδι σε μία όαση, το οποίο αν κατάφερνες να το βρεις, όχι μόνο θα επιζούσες στο ταξίδι της ερήμου, αλλά θα έβρισκες στο βάθος του πηγαδιού ένα τζίνι, το οποίο έλεγαν πως ζούσε εκεί και πραγματοποιούσε όλες σου τις επιθυμίες,  αν τις έλεγες μονομιάς. Η έρημος όμως ήταν τεράστια, και έλεγαν πως η όαση έμοιαζε να μετακινείται, ανάμεσα σε αμμόλοφους οι οποίοι άλλαζαν με τον άνεμο από μέρα σε μέρα.

Ένας απελπισμένος ταξιδιώτης, έβαλε σκοπό να βρει το "μαγικό" πηγάδι με το τζίνι, καθώς πίστευε πως η ζωή του όλη, ήταν γεμάτη ατυχίες, δυστυχίες και δυσκολίες. Δεν είχε άλλο σκοπό παρά μόνο αυτό, να βρει το τζίνι, για να αλλάξει η ζωή του. Έψαχνε για μήνες, ρώταγε παντού, κινδύνεψε πολλές φορές να πεθάνει από δίψα, τελικά όμως τα κατάφερε, βρήκε την όαση και το "μαγικό" πηγάδι που έψαχνε. Αφού  έκανε τα τελετουργικά που του είχαν μάθει, έριξε ένα κουβά στο πηγάδι, και αμέσως στην επιφάνεια του πηγαδιού, εμφανίστηκε μία μορφή.

– Είσαι το Τζίνι; ρώτησε με ενθουσιασμό ο ταξιδιώτης.

– "Είμαι αυτό που είμαι", απάντησε αινιγματικά το Τζίνι. Με βρήκες γιατί η θέληση σου ήταν πιο ισχυρή από την έρημο. Τι θέλεις από εμένα;

– Έχω κάποιες ευχές που θα ήθελα να πραγματοποιήσεις, είπε με τρόμο ο ταξιδιώτης. Πόσες  ευχές μπορείς να πραγματοποιήσεις; ρώτησε.

– Όσες θέλεις πιο πολύ,  ήταν η απάντηση, πρόσεξε όμως τι θα ευχηθείς.

– Τότε, σε παρακαλώ, φέρε μου υγεία, ευτυχία, αγάπη, επιτυχία, και πολύ χρυσό.

-  Το Τζίνι  χαμογέλασε, και αμέσως εμφανίστηκε μέσα σε καπνό, ένα μικρό κουτί, μπροστά στα πόδια του ταξιδιώτη

– Τι είναι αυτό, τι έχει εδώ μέσα; ρώτησε έκπληκτος,  και απογοητευμένος ο ταξιδιώτης.

– Σπόρους απάντησε το Τζίνι. Σπόρους για να πραγματοποιήσεις τις επιθυμίες  σου. Η θέληση σου ήταν ισχυρότερη από τις δυσκολίες της ερήμου, είπε το Τζίνι,  για αυτό και με βρήκες. Για αυτό τον λόγο θα έπρεπε να γνωρίζεις πως εάν θελήσεις κάτι πραγματικά, μπορείς να το πετύχεις, και ας πιστεύεις το αντίθετο. Ο μοναδικός τρόπος να μάθεις εάν μπορείς, είναι να προσπαθήσεις πάλι με όλη σου την ψυχή. Είναι λάθος ο  δρόμος , να ψάχνεις "έξω", αυτό που έχασες "μέσα."..Θα σου πω ένα μυστικό...


Εγώ βρίσκομαι εδώ για να σου δώσω όλους τους σπόρους που ζήτησες, ώστε αν τους καλλιεργήσεις, να  δημιουργήσεις τις προϋποθέσεις για να  αποκτήσεις όλα αυτά που ζήτησες. Το αν θα τους καλλιεργήσεις όμως είναι δικό σου θέμα, και κανενός άλλου. Η μαγεία διαρκεί μόνο όσο παραμένει η επιθυμία! Η μαγεία βρίσκεται στην διαδικασία, τη υπομονή και την επιμονή. Το λουλούδι ανθίζει μόνο όταν είναι έτοιμο. Αν ένα λουλούδι δεν ανθίζει  ίσως δεν φταίει μόνο  το λουλούδι, αλλά το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσεται, άλλαξε το περιβάλλον του, και τότε θα ανθίσει.. Και μην ξεχνάς αυτό. Εάν η ζωή μας ήταν μια συνεχόμενη λιακάδα θα μετατρεπόταν σε έρημο. Όμως εσύ γνώρισες την έρημο, την περπάτησες και την νίκησες, καλλιέργησε τους σπόρους σου,  και μία δική σου όαση μικρή ή μεγάλη ίσως σε περιμένει κάπου.....Εμείς οι σπόροι, εμείς και η συγκομιδή...!


Τετάρτη, 6 Δεκεμβρίου 2017

«Δεν ήμουν, ήμουν, δεν είμαι, και...δεν με ενδιαφέρει».



Ρωμαϊκή Επικούρεια επιτάφια στήλη, η οποία αναγράφει: «NON FUI. FUI. NON SUM. NON CURO» = «Δεν ήμουν, ήμουν, δεν είμαι, δεν με ενδιαφέρει».

Για να την κατανοήσουμε θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας την άποψη του Επίκουρου για τον θάνατο. «…Να συνηθίσεις στην ιδέα ότι ο θάνατος για μας είναι ένα τίποτα Γιατί ό,τι αποσυντίθεται παύει να αισθάνεται. Κι ό,τι δεν αισθάνεται δεν μας αφορά…. Ο θάνατος, δεν έχει να κάνει ούτε με τους ζωντανούς ούτε με τους πεθαμένους, αφού για τους ζωντανούς δεν υπάρχει, ενώ οι τελευταίοι δεν υπάρχουν πια».

Συνεπώς η επιγραφή «NON SUM. NON CURO», «Δεν ήμουν, ήμουν, δεν είμαι, δεν με ενδιαφέρει», αντικατοπτρίζει Λακωνικά την Επικουρία φιλοσοφία. «Δεν ήμουν (τίποτα) πριν γεννηθώ, «ήμουν» (ζωντανός) όταν γεννήθηκα, «δεν είμαι» (τίποτα) ως νεκρός ( όταν πέθανα), «δεν με ενδιαφέρει», ο θάνατος και η μετά θάνατον ζωή.

«Ο θεός δεν είναι επίφοβος, ο θάνατος δεν προκαλεί ανησυχία, το καλό κερδίζεται εύκολα και το κακό αντέχεται υπομονετικά».

Τετραφάρμακος συμβουλή* , Φιλόδημος ο Γαδαρινός .


(*Τετραφάρμακος , μία συνοπτική προτροπή τεσσάρων συμβουλών για την επίτευξη της ευτυχισμένης ζωής, η οποία προσδοκούσε να απαλλάξει τον άνθρωπο από τις φοβίες του, και να κατανοήσει ότι μπορεί να ζήσει φυσική ζωή με λίγα αγαθά).